Ruimtelijke analyse bomenplan Zuidoost

ten behoeve van klimaatadaptatie en versterking identiteit 

Opdrachtgever:gemeente Amsterdam
  
Planvorming:2021
Uitvoering:-
Locatie:Amsterdam, stadsdeel Zuidoost

 

De gemeente Amsterdam wil een groene stad zijn, voor nu en voor de generaties na ons. Om dit te bereiken heeft de stad een Groenvisie 2050 opgesteld die voor het stadsdeel Zuidoost is uitgewerkt in een Programma Groen Zuidoost. Een onderdeel van het programma is het maken van een ‘bomenplan’ als bijdrage aan het klimaat adaptief inrichten van de stad. In opdracht van de gemeente Amsterdam heeft Feddes/Olthof gewerkt aan de ruimtelijke analyse ten behoeve van het bomenplan. Voor deze analyse zijn de boomstructuren op wijkniveau – langs waterlopen, wegen, dreven en fietsnetwerken – en op buurtniveau – de 43 buurten in Bijlmer, Gaasperdam, Vensepolder en Amstel III/Bullewijk – onderzocht en opgaven voor verbetering benoemd. Confrontatie van de ruimtelijke analyse met de hittestresskaart van Zuidoost heeft vervolgens inzichtelijk gemaakt waar de grootste kansen en urgenties liggen om door de aanplant van bomen zowel ruimtelijke kwaliteit als het stadsklimaat te verbeteren.

De uitkomsten uit het onderzoek zijn vertaald in drie ruimtelijke streefbeelden die zijn uitgewerkt in ontwerpprincipes voor de herinrichting van wegen, dreven, fietspaden en verbeteringen van de boombeplanting op buurtniveau.

 

 

 

Ruimtelijk Streefbeeld - wegen en dreven

De meeste wegen en dreven in Zuidoost hebben al een zeer groen profiel, vanuit het bestrijden van hittestress heeft de aanpak van de dreven daarom niet de eerste prioriteit. Uitzondering is de 'kale' Holterbergweg in Amstel III, de combinatie met een doorgaande fietsverbinding maakt deze weg wel een belangrijke opgave voor klimaatadaptatie. De overige wegen hebben vooral baat bij meer onderscheidt tussen de karakteristieke wegprofielen en herkenbaarheid van de stedenbouwkundige structuur.
Met de vermindering van het oppervlak verharding onstaat ruimte voor groene (midden)bermen, al of niet met bomen, en is tevens een effectief middel in het bestrijden van hittestress. Vanuit ecologische verkenning kruidenrijke (midden)bermen als belangrijke kans benoemd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ruimtelijk Streefbeeld - fietspaden

Vanuit het verminderen van hittestress is het maken van meer schaduw en koelte langs de fietspaden een effectief middel. De fietspaden zijn in de woonbuurten ook vaak gecombineerd met voetpaden, en zo ontstaan er in de warme zomers beschaduwde routes naar scholen en voorzieningen. 
Bovendien kan het maken van meer eenheid in de boombeplanting bijdragen aan het verbeteren van de herkenbaarheid van het fietsnetwerk, dat nu een veelheid aan typolopgieen kent.

 

 

 

Ruimtelijk Streefbeeld - buurtniveau

De grootste opgave voor het verminderen van de hittestress ligt in de woonbuurten, omdat dit de meeste invloed heeft op de directe leefomgeving van de bewoners. Uit de ruimtelijke anlyse en de confrontatie met de hittekaart blijkt dat de oudste (middel)hoogbouywbuurten in de Bijlmer en Gaasperdam en de laagbouwbuurt Kelbergen kunnen worden aangemerkt als zeer groene woonbuurten. Binnen deze buurten liggen daarom ook geen directe opgaven voor de aanpark van hittestress en het versterken van de lokale groenstructuur. 
De grootste urgentie voor het oplossen van hittestress in de directe woonomgeving ligt in de laagbouwbuurten in Gaasperdam en in de brede stenige straten van Venserpolder. Vermindering van verharding, het verbeteren van groeiplaatsen voor bomen en de aanplant van extra bomen in straten en op parkeerterreinen kunnen bijdragen in het verzachten van de zomerse hitte en het stenige karakter van deze buurten.

 

 

← Meer projecten