Verkenning energietransitie en ruimtegebruik

Opdrachtgever: Ministerie van Infrastructuur en Milieu
I.s.m.:Ecofys Netherlands bv
Planvorming:september 2016 - maart 2017
Locatie:Nederland

 

Verkenning van kansrijke combinatiemogelijkheden van energietransitie met andere ruimtelijke opgaven

 

De maatregelen voor de energietransitie zijn de komende decennia van grote invloed op de Nederlandse steden en landschappen en zorgen voor vele grote en kleine veranderingen in ons dagelijks leven, van het einde van het gasfornuis tot de introductie van de elektrische auto. Soms zal het gaan om onzichtbare maatregelen zoals ondergrondse energie-netwerken, maar veelal om zichtbare toevoegingen als windparken, zonneweides en hoogspanningslijnen en om een andere organisatie van de ruimtelijke inrichting. Daarmee wordt de energietransitie niet alleen een technische opgave, maar ook een ruimtelijke ordeningsopgave die zoekt naar het meest doelmatige ruimtegebruik: waar kunnen opgaven gecombineerd worden, welke locaties zijn geschikt, waar liggen conflicten?

 

Dit onderzoek verkent de combinatiemogelijkheden van de energietransitie met de ambities vanuit andere maatschappelijke en ruimtelijke opgaven, om zo kansrijke bouwstenen voor de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) te identificeren. Met kansrijk wordt bedoeld dat de bouwsteen voldoende energieopbrengst heeft om relevant te zijn voor een nationale visie en ruimtelijke oplossingen bevat die een duidelijke meerwaarde hebben: of door efficiënt ruimtegebruik of door een slimme koppeling van programma’s, waardoor de combinatie meer wordt dan de som der delen.

 

Om te verkennen welke maatregelen voor energietransitie gecombineerd kunnen worden met andere omgevingsopgaven hebben we eerste voorbeelden van bestaande functiecombinaties geïnventariseerd en gerangschikt in een matrix. Verticaal in deze matrix zijn maatregelen voor het verminderen van energiegebruik, opwek van duurzame energie, transport en opslag en horizontaal de ambities voor verschillende sectoren zoals die zijn geformuleerd in het startdocument van de Nationale Omgevingsvisie. Dit geeft een beeld van wat er nu al gebeurt, zoals bijvoorbeeld elektrisch personenvervoer, zonnepanelen in geluidsschermen, gebruik van warmte uit wegen en water en het benutten van RWZI’s als energiefabriek.

Vervolgens hebben we gerekend aan de mogelijke opbrengst of besparing van de maatregelen. Voor de maatregelen met voldoende opbrengst in PJ hebben we zes bouwstenen voor de NOVI ontwikkeld, waarbij het combineren van grondgebruik, het koppelen van energieverbruik en het lokaliseren van functies op de uit energieoogpunt beste locaties is getekend in schematische verbeelding van de koppelkansen en kaartbeelden op de schaal van Nederland en de Noordzee. Vervolgens is voor deze zes bouwstenen geanalyseerd welke stakeholders betrokken zijn en welke kansen en belemmeringen zij tegen komen bij de uitvoering van hun ambities.

 

Bekijk de matrix hier

 

 

 

Vestigingsfactoren industrie                                                                                                                                                      Potenties water en kunstwerken

 

Kansrijke verbindingen voedsel en landbouw ‘energietransitie als kans voor maatschappelijke diensten’

Gerelateerde projecten

 

Landschappelijke inrichting Zonneweide van Pallandtpolder

 

Advies landschappelijke inpassing Zonneweide van Pallandtpolder

 

Regioplan Windenergie - Flevoland